Η φαρμακευτική περίθαλψη στην Ελλάδα την εποχή του μνημονίου

ΤΟΥ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΕΥΓΕΝΙΔΗ, Γενικού Γραμματέα του Φαρμακευτικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης, στον Αγγελιοφόρο της Κυριακής 22/6/2014.

Η χώρα μας διανύει το πέμπτο έτος από την επιβολή του μνημονίου, μιας μακράς περιόδου ύφεσης με καταστροφικά αποτελέσματα στο επίπεδο διαβίωσης των Ελλήνων. Όλα αυτά τα χρόνια είδαμε να έρχονται τα πάνω κάτω σε όλους τους τομείς και ειδικά σε ό,τι αφορά τις παροχές του Κράτους προς τους πολίτες.

Ο τομέας που δέχθηκε την πιο σφοδρή υποβάθμιση, είναι αυτός της Υγείας και ειδικότερα της φαρμακευτικής περίθαλψης. Στα χρόνια του μνημονίου οι Έλληνες ασφαλισμένοι είδαν να συρρικνώνονται δραματικά, εκτός από το εισόδημά τους, και οι παροχές του Κράτους στη φαρμακευτική περίθαλψη. Μια από τις επιταγές της Τρόικας είναι να μειωθεί το ποσό που δαπανάται από το Κράτος μέσω των Ασφαλιστικών Ταμείων από 2% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ) που ήταν το 2009, σε λιγότερο από 1%. Η μείωση όμως αυτή κατά 50%, είναι μόνο φαινομενική γιατί στην πραγματικότητα είναι πολύ μεγαλύτερη. Με δεδομένο ότι το ΑΕΠ έχει μειωθεί κατά πολύ, το ήδη μειωμένο ποσοστό υπολογίζεται πλέον πάνω σε μικρότερο ποσό! Αυτό μεταφράζεται σε μείωση της Κρατικής φαρμακευτικής δαπάνης από 5 δις ευρώ που δόθηκαν το 2009 σε 1,9 δις ευρώ για το 2014, με όλες τις συνεπακόλουθες παρενέργειες που επιφέρει στη Δημόσια Υγεία η μείωση αυτή.

Για να μειωθεί η Κρατική φαρμακευτική δαπάνη στα επίπεδα που επιβλήθηκαν, ελήφθησαν μια σειρά πολύ οδυνηρών μέτρων σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα που είχαν στόχο, όχι μόνο τους φαρμακοποιούς αλλά και τους ασφαλισμένους.

Ο χορός άρχισε με την εφαρμογή όχι ενός, αλλά δύο καταλόγων με φάρμακα που δεν αποζημιώνει ο ΕΟΠΥΥ. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα οι ασφαλισμένοι να πληρώνουν εξολοκλήρου από την τσέπη τους τα φάρμακα αυτά. Πρόκειται για τα μη υποχρεωτικώς συνταγογραφούμενα φάρμακα (ΜΥΣΥΦΑ) και τα φάρμακα της αρνητικής λίστας. Οι κατάλογοι αυτοί μεγαλώνουν συνέχεια με αποτέλεσμα να καλούνται οι ασθενείς να πληρώνουν συνεχώς περισσότερα χρήματα για τα φάρμακα που έχουν ανάγκη.

Στη συνέχεια ήρθε η αναθεώρηση της λίστας με τις παθήσεις που δικαιούταν μειωμένης (10%) ή μηδενικής συμμετοχής, έναντι του βασικού ποσοστού συμμετοχής που ανέρχεται στο 25%. Έτσι, ασφαλισμένοι που δεν πλήρωναν καθόλου συμμετοχή για τα φάρμακα τους, κλήθηκαν να καταβάλουν το 10% και στις περισσότερες περιπτώσεις το 25% της αξίας των φαρμάκων που χρειάζονται.

Παράλληλα, έγιναν πιο αυστηρές οι προϋποθέσεις για να υπαχθεί η πάθηση ενός ασφαλισμένου σ' αυτές που δικαιούνται χαμηλότερη συμμετοχή.

Ακολούθησε μια σειρά μέτρων που έφεραν αναστάτωση σε ασφαλισμένους και φαρμακοποιούς και μας ταλαιπωρούν μέχρι και σήμερα. Αρχικά μειώθηκαν ακόμη περισσότερο οι τιμές των αντιγράφων φαρμάκων σε σχέση με το αντίστοιχο πρωτότυπο και τα ασφαλιστικά ταμεία άρχισαν να αποζημιώνουν τη νέα χαμηλή τιμή του αντιγράφου. Τη διαφορά μεταξύ της τιμής του αντιγράφου και του πρωτότυπου, την μοιραζόταν αρχικά ο ασφαλισμένος με τον ΕΟΠΥΥ.

Μετά αποφασίστηκε ότι τη διαφορά αυτή πρέπει να την επιβαρύνεται, στις περισσότερες περιπτώσεις, εξ ολοκλήρου ο ασφαλισμένος με αποτέλεσμα το ποσό που καταβάλει σαν συμμετοχή, να αυξηθεί ακόμη περισσότερο.

Ένα νέο σοκ όμως περίμενε τους ασφαλισμένους όταν θεσπίστηκε η τιμή αναφοράς που αφορά μια ολόκληρη κατηγορία πάθησης.

Με άλλα λόγια η τιμή που αποζημιώνει ο ΕΟΠΥΥ δεν εξαρτάται από το είδος του φαρμάκου αλλά από μια μεγάλη κατηγορία παρεμφερών φαρμάκων, απ' όπου ο ΕΟΠΥΥ αποζημιώνει το φτηνότερο και ο ασφαλισμένος πληρώνει από την τσέπη του ολόκληρη τη διαφορά! Μέσα σ' όλα δεν πρέπει να ξεχνάμε και την υποχρέωση καταβολής 1 ευρώ για κάθε συνταγή που εκτελείται στο φαρμακείο, κάτι που αυξάνει ακόμη περισσότερο τη συμμετοχή του ασφαλισμένου στην απόκτηση των φαρμάκων του. Αναλογιστείτε τους ηλικιωμένους που πάσχουν από πολλές παθήσεις και πρέπει να επισκέπτονται ειδικούς γιατρούς για κάθε πάθηση και παίρνουν διαφορετικές συνταγές. Δεδομένου ότι σε κάθε συνταγή επιτρέπεται η αναγραφή μόνο 3 φαρμάκων, συνυπολογίστε το επιπλέον κόστος για τους ασφαλισμένους.

Έτσι, παρατηρήθηκε το παράδοξο, μετά την επιβολή του μνημονίου, οι τιμές των φαρμάκων να πέσουν περισσότερο από 50%, αλλά ταυτόχρονα η συμμετοχή των ασφαλισμένων για την απόκτησή τους να μεγαλώσει κατά πολύ! Είχαμε λοιπόν οριζόντιες μειώσεις στις τιμές των φαρμάκων που μείωσαν δραματικά τον κύκλο εργασιών των φαρμακείων, οδηγώντας τα περισσότερα σε οριακό σημείο επιβίωσης. Οι μειώσεις άρχισαν το 2010 και συνεχίζονται ακόμη και σήμερα. Φυσικά, κανείς μας δεν διαμαρτύρεται για τις μειώσεις, προκειμένου να υπάρχει κάτι πραγματικά φτηνό στον ελληνικό χώρο. Δημιουργείται όμως ένα διπλό πρόβλημα από τις πολύ χαμηλές τιμές. Από τη μια οι εταιρείες, μη έχοντας οικονομικό όφελος με τέτοιες τιμές, σταματούν την παραγωγή ή εισαγωγή στην Ελλάδα πολλών φαρμάκων. Από την άλλη τα ελληνικά φάρμακα καθίστανται ακόμη περισσότερο ελκυστικά για εξαγωγές σε άλλες αγορές όπου πωλούνται πολύ ακριβότερα και αφήνουν περισσότερο κέρδος σε κάποιους επιτήδειους. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να κινδυνεύουμε να γίνουμε η χώρα με τα φτηνότερα φάρμακα, τα οποία όμως δεν μπορούμε να βρούμε στα φαρμακεία, έτσι ώστε να καλύπτονται οι ανάγκες των Ελλήνων ασφαλισμένων.

Στη συνέχεια η Κυβέρνηση προχώρησε σε μείωση του ποσοστού κέρδους των φαρμακείων, παρόλο που βροντοφωνάζαμε ότι η μείωση αυτή δεν θα έχει δημοσιονομικό όφελος, παρά μόνο θα οδηγούσε πολλά φαρμακεία στο λουκέτο. Πραγματικά, τα οφέλη για το Κράτος ήταν μηδαμινά και γι' αυτό μας επιβλήθηκε το επόμενο μέτρο που ήταν έκπτωση προς τον ΕΟΠΥΥ, στην προσπάθεια ελέγχου της φαρμακευτικής δαπάνης. Παρόλα αυτά συζητείται ακόμη περαιτέρω μείωση του ποσοστού κέρδους. Και όλα τα παραπάνω μέτρα έρχονται να καθίσουν πάνω στα συσσωρευμένα από το 2011 χρέη κάποιων ασφαλιστικών ταμείων που ακόμη περιμένουμε να εξοφληθούν.

Μέσα σ' αυτό το αβέβαιο και ρευστό οικονομικό περιβάλλον, το ελληνικό φαρμακείο ανθίσταται, παλεύει και συνεχίζει να προσφέρει τις υπηρεσίες του με 12.000 μονάδες διεσπαρμένες σε όλη χώρα, ελπίζοντας να βγει ζωντανό από την πρωτόγνωρη αυτή κρίση, έχοντας δίπλα του, πιστό σύντροφο, τον Έλληνα ασφαλισμένο.



Εθνικής Αντίστασης 173 - 175,
Εμπορικό κέντρο Φοίνικας
55134 - Καλαμαριά - Θεσσαλονίκη

Τηλ: 2310 471776
Fax: 2310 227525
emails